Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
İsim Tamlamaları
#1
İSİM TAMLAMALARI
Bir ismin başka bir isim ya da isimler tarafından tamlanmasına isim tamlaması denir.

İsim tamlamalarında iki öge vardır:
1-Tamlanan: Asıl anlatılmak istenen varlıktır. Asıl öge tamlanandır.
2-Tamlayan: Asıl ögeyi tamlayan yardımcı ögedir.

Tabloyu inceleyerek tamlama türlerinden bahsedelim.

Tabloda "Takısız isim Tamlamasın"ına da yer verilmiştir. Ancak son yıllarda bu tamlama biçimi tartışılır hale gelmiştir.
Çünkü tamlayan kelimenin isim olmaktan ziyade, tamlanan kelimenin yapısından bahsettiğinden
dolayı listeye alınmamaktadır. Örneklerden daha iyi anlaşılacaktır.

1-Takısız İsim Tamlaması: Tamlayanın ve tamlanının ek almadığı tamlama biçimidir.
Altın kolye,
Gümüş yüzük,
Plastik bidon, 
Tanta kaşık
Cam vazo,
Yün kazak gibi.

Örneklernden de anlaşılacağı gibi tamlayan kelime tamlananın neden yapıldığından bahsetmektedir.
“Demir kapı” derken kapının neden yapıldığını demir kelimesi belirtmektedir.

2-Belirtisizi İsim Tamlaması: Tamlayanı ek almayan, tamlananı ek alan tamlama biçimidir.
Okul yol-u,
Öğretmen ceket-i,
Baba ocağ-ı,
para üst-ü
pazar çanta-s-ı (ünlüyle biten kelimeler kaynaştırma -s ünsüzünü alırlar)
Öğrenci çanta-s-ı gibi.

3-Belirtili İsim Tamlaması: Tamlayanı ve tamlananı ek alan tamlama türüdür.
Köy-ün orman-ı,
Ağac-ın dal-ı,
Defter-in fiyat-ı,
Ali'-n-in çanta-s-ı, (her iki kelime de kaynaştırma ünsüzü almıştır.)
Bina-n-ın çatı-s-ı,
Dünya-n-ın orta-s-ı gibi.

4-Zincirleme İsim Tamlaması: Bir ismi birden fazla ismin tamlamasıyla oluşan tamlama türüdür.

Not: Zincirleme isim tamlamasından birden fazla tamlama vardır.
Bahçe kapısı bir tamlamadır.
Evin bahçe kapısı dediğimiz zaman bir tamlama daha oluşmakta.

Okul müdürünün makam odası 
Öğretmen çeketinin düğmesi ... gibi.

Şimdi verilen örneklerde eklere bakalım

Öğretmen çeketinin kolu
Öğretmen not defteri
Babamın amcasının eşi
Burada tamlamayı oluşturan kelimeler duruma göre ek almışlardır.

Not:Tamlamayı oluşturan kelimeler arasına sıfat girebilir. Tamlama yine özelliğini korur.

Çocuğun çantasının kilidi kırılmış. (Zincirleme isim tamlaması)
Çocuğun eski çantasının kilidi kırılmış.(Zincirleme isim tamlaması)
Bu tamlamada bir de sıfat tamlaması oluşmuştur.

Takısız isim tamlamalarında sıfat sadece tamlayan önüne gelir.
Demir testere-Eski demir testere
Kağıt helva-Renkli çelik kapı gibi.


Ek Dosyalar
.jpg   isimtamlaması.jpg (Dosya Boyutu: 147.08 KB / İndirme Sayısı: 38)
Ara
Cevapla


Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi